KOTA KINABALU — Peletakan jawatan Datuk Ewon Benedick daripada Kabinet Persekutuan bukan sekadar langkah politik individu. Ia mencerminkan kekecewaan mendalam rakyat Sabah terhadap cara Putrajaya mengurus hak negeri itu di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) — khususnya isu bahagian hasil 40 peratus yang dijamin oleh Perlembagaan.
Ewon, yang mengetuai Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu (UPKO), mengumumkan pengunduran dirinya sebagai Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi dengan alasan bahawa pendirian Jabatan Peguam Negara (AGC) bercanggah dengan prinsip perjuangan UPKO.
“Tiada rayuan, tapi tetap rayu” — AGC dan permainan istilah
Kenyataan terbaru AGC yang berbunyi “tiada rayuan, namun akan merayu kecacatan dalam alasan penghakiman” menjadi titik tolak kepada keputusan Ewon.
“An appeal is an appeal. Tiada rayuan, tetapi akan merayu alasan penghakiman — ia tetap satu rayuan,” tegasnya dalam satu kenyataan malam Selasa.
AGC sebelum itu memaklumkan kerajaan pusat tidak akan membuat rayuan terhadap keputusan Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu mengenai pemberian khas 40 peratus hasil kepada Sabah bagi tempoh 1974 hingga 2021.
Namun, dalam kenyataan yang sama, AGC menyebut akan “merayu terhadap kecacatan dalam alasan penghakiman”.
Ewon menyifatkan kenyataan itu sebagai “berbelit dan menambah kekeliruan”, serta “mengukuhkan sebab” beliau berundur daripada Kabinet.
Prinsip lebih tinggi daripada kedudukan
Menurut Ewon, langkahnya berasaskan prinsip, bukan emosi politik.
Katanya, hak 40 peratus hasil Sabah adalah hak undang-undang yang termaktub dalam Perlembagaan, bukan sekadar dasar pentadbiran.
“Senarai Persekutuan ialah dasar pentadbiran, tetapi 40 peratus hasil adalah hak yang dijamin. Ia tidak boleh ditafsir sesuka hati,” tegasnya.
Ewon berkata, beliau tidak melihat ruang perubahan dalam pendirian AGC dan “tidak mahu menjadi sebahagian daripada kerajaan yang menafikan hak itu”.
“Sabah First”: arah baharu UPKO
Selepas pengumuman itu, UPKO mengadakan mesyuarat khas dan menetapkan agenda baharu berjudul “Sabah First” — satu seruan agar rakyat Sabah menyokong parti-parti tempatan yang “memahami jiwa dan denyut nadi negeri ini”.
“Sudah tiba masanya Sabah diterajui oleh parti berprinsip dari negeri ini sendiri,” kata Ewon selepas mesyuarat tersebut.
Langkah ini dilihat sebagai isyarat jelas bahawa UPKO sedang menjarakkan diri daripada Pakatan Harapan (PH) dan membuka ruang kerjasama baharu menjelang PRN Sabah yang dijangka berlangsung tahun depan.
Reaksi bercampur daripada rakyat dan pekerja
Langkah berani Ewon menerima reaksi bercampur di Sabah.
Bagi kumpulan aktivis dan pemerhati politik tempatan, tindakan itu dilihat sebagai “detik keberanian moral”.
“Selama ini ramai bercakap soal hak Sabah, tapi tidak ramai yang sanggup kehilangan jawatan kerana mempertahankannya,” kata seorang aktivis NGO di Penampang.
Namun bagi sesetengah rakyat, terutama penjawat awam dan usahawan kecil, langkah itu menimbulkan kebimbangan terhadap kestabilan politik dan ekonomi negeri.
“Kami bimbang bantuan keusahawanan dan program mikro terjejas. Kalau parti bertukar arah, siapa yang jaga kesinambungan projek?” kata seorang usahawan kecil di Papar yang menerima bantuan SME Corp.
Antara prinsip dan strategi
Penganalisis politik dari Universiti Malaysia Sabah (UMS), Dr. Faisal Ahmad, berpendapat keputusan Ewon mempunyai dua dimensi — idealistik dan strategik.
“Ewon sedang membina naratif bahawa beliau bukan lagi ahli politik ‘pusat’, tapi pejuang identiti Sabah. Ia strategi jangka panjang menjelang PRN,” katanya.
Namun beliau turut memberi amaran bahawa “sentimen Sabah First perlu diiringi dasar ekonomi dan pentadbiran yang nyata, bukan sekadar slogan.”
Ujian untuk Anwar dan kerajaan perpaduan
Peletakan jawatan Ewon juga memberi kesan kepada Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim, yang kini berdepan tekanan politik dari Sabah dan Sarawak untuk menunaikan komitmen MA63.
Walaupun Putrajaya menegaskan rundingan dengan Sabah akan dimulakan “dalam masa terdekat”, isu kepercayaan politik kini menjadi cabaran utama.
“Kalau menteri Sabah sendiri rasa tak didengari, apa jaminan rakyat Sabah akan terus percaya kepada kerajaan perpaduan?” soal seorang pemerhati politik tempatan.
Kesimpulan
Tindakan Ewon Benedick mungkin menandakan permulaan gelombang baharu politik identiti Sabah — di mana prinsip dan autonomi negeri kembali menjadi pusat wacana.
Namun, persoalan lebih besar masih kekal:
Adakah perjuangan ini akan membawa hasil yang nyata kepada rakyat, atau hanya menambah lagi episod panjang pertikaian antara Sabah dan Putrajaya?
Sementara itu, slogan “Sabah First” kini bergema kuat di tanah di bawah bayu.
No comments
Post a Comment