Memahami Keputusan ‘NO FURTHER ACTION’ Dalam Sistem Perundangan Malaysia

Kuala Terengganu — Keputusan No Further Action (NFA) dalam sistem perundangan Malaysia terus menjadi topik perdebatan awam, khususnya apabila ia melibatkan kes berprofil tinggi. Walaupun sering disalah tafsir sebagai penutupan kes tanpa keadilan, pakar undang-undang menegaskan bahawa NFA mempunyai asas perundangan tertentu dan dibuat berdasarkan pertimbangan yang ditetapkan oleh undang-undang.

Dalam konteks undang-undang jenayah, NFA merujuk kepada keputusan untuk tidak meneruskan sesuatu kes ke peringkat pendakwaan selepas siasatan dijalankan. Faktor utama yang membawa kepada keputusan ini ialah kegagalan memenuhi standard pembuktian yang tinggi, iaitu membuktikan kesalahan tertuduh melampaui keraguan munasabah. Sekiranya bukti yang diperoleh terlalu lemah, tidak konsisten atau tidak mencukupi untuk menyokong pertuduhan, pihak pendakwaan berhak menghentikan tindakan bagi mengelakkan kegagalan di mahkamah.

Selain isu kekuatan bukti, sesuatu kes juga boleh diklasifikasikan sebagai NFA apabila elemen penting kesalahan gagal dibuktikan. Setiap pertuduhan jenayah memerlukan pembuktian elemen khusus seperti niat, perlakuan dan hubungan sebab-akibat. Kegagalan membuktikan salah satu elemen ini menyebabkan kes tidak memenuhi keperluan undang-undang, meskipun perbuatan yang didakwa mungkin dianggap salah dari sudut moral atau etika.

Isu kebolehterimaan keterangan turut memainkan peranan penting. Undang-undang keterangan menetapkan syarat ketat terhadap cara bukti diperoleh dan dikemukakan. Bukti yang diperoleh secara tidak sah, melanggar prosedur, atau bersifat hearsay yang tidak dibenarkan, berisiko ditolak oleh mahkamah. Apabila bukti teras tidak boleh digunakan, pendakwaan lazimnya menilai bahawa kes tersebut tidak mempunyai prospek munasabah untuk berjaya.

Kredibiliti saksi juga menjadi penentu utama. Banyak kes bergantung kepada keterangan saksi, terutamanya apabila bukti fizikal terhad. Sekiranya saksi enggan bekerjasama, menarik balik kenyataan, memberikan keterangan bercanggah atau didapati tidak boleh dipercayai, asas pendakwaan menjadi rapuh dan mendorong kepada keputusan NFA.

Namun demikian, keputusan NFA tidak terpisah sepenuhnya daripada realiti politik dan struktur kuasa. Di Malaysia, kuasa untuk memulakan atau memberhentikan pendakwaan terletak di bawah budi bicara Peguam Negara, seperti yang diperuntukkan oleh Perlembagaan. Walaupun sah dari sudut undang-undang, pelaksanaan kuasa ini berlaku dalam persekitaran politik yang kompleks, sekali gus membuka ruang kepada tafsiran awam bahawa pertimbangan politik turut mempengaruhi keputusan, terutamanya dalam kes melibatkan tokoh berprofil tinggi.

Dalam sesetengah keadaan, NFA dilihat sebagai mekanisme untuk mengekalkan kestabilan politik dan institusi. Kes yang berpotensi mencetuskan ketegangan awam atau krisis politik mungkin dinilai bukan sahaja berdasarkan kekuatan bukti, tetapi juga implikasi terhadap sistem pemerintahan secara keseluruhan. Walaupun alasan rasmi lazimnya bersifat teknikal perundangan, pertimbangan politik sering dianggap mempengaruhi masa dan pendekatan keputusan.

Isu pendakwaan terpilih turut membentuk persepsi negatif terhadap NFA. Apabila kes dengan fakta hampir sama menerima layanan berbeza — satu didakwa dan satu lagi diklasifikasikan sebagai NFA — timbul tanggapan bahawa undang-undang tidak dilaksanakan secara saksama. Walaupun dakwaan pilih kasih sukar dibuktikan secara formal, persepsi ini memberi kesan besar terhadap keyakinan rakyat terhadap sistem keadilan dan prinsip kedaulatan undang-undang.

Secara keseluruhan, NFA boleh dibuat secara sah apabila bukti tidak mencukupi, elemen kesalahan tidak lengkap, keterangan tidak boleh diterima atau saksi tidak meyakinkan. Namun dalam realiti pentadbiran negara, keputusan tersebut turut dipengaruhi oleh pertimbangan politik dan pengurusan kuasa. Justeru, isu utama bukan semata-mata kewujudan NFA, tetapi tahap ketelusan, konsistensi dan akauntabiliti dalam proses membuat keputusan agar keyakinan awam terhadap sistem keadilan terus terpelihara.

Dipetik daripada tulisan asal Saudara Faizul Abas